De term ‘zombillion’ is de laatste tijd steeds vaker te horen in financiële kringen. Het verwijst naar bedrijven die, ondanks fundamentele zwakheden en een gebrek aan levensvatbaarheid, kunstmatig in leven worden gehouden door goedkope leningen en de hoop op een toekomstige opleving. Deze bedrijven, vaak geplaagd door hoge schulden en dalende winsten, zouden eigenlijk failliet moeten gaan, maar worden door de huidige economische omstandigheden en het beleid van lage rentevoeten gered van een onvermijdelijk einde. Het is een fenomeen dat serieuze risico's met zich meebrengt voor beleggers, en het is essentieel om de implicaties te begrijpen voordat men investeringen doet.
Dit fenomeen is niet nieuw, maar de omvang ervan is de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen, met name na de financiële crisis van 2008 en de recente Covid-19 pandemie. Centrale banken over de hele wereld hebben massale liquiditeit in de markten gepompt om de economie te stimuleren, waardoor bedrijven met zwakke fundamenten toegang kregen tot kapitaal dat ze anders niet zouden hebben gekregen. Dit heeft geleid tot een situatie waarin ‘zombiebedrijven’ blijven opereren, middelen blijven verspillen en de productiviteitsgroei remmen.
Een zombibedrijf is in essentie een bedrijf dat niet in staat is om zijn schulden af te betalen uit zijn operationele kasstroom, maar wel in staat is om te overleven door herfinanciering of andere vormen van steun. Ze zijn vaak te vinden in sectoren die structureel in verval zijn, zoals de detailhandel, de energie-industrie en de vastgoedmarkt. Kenmerkend is dat ze een hoge schuldenlast hebben, lage winstmarges, en weinig tot geen investeringen doen in innovatie of groei. Ze opereren in een staat van voortdurende uitstel, waarbij ze afhankelijk zijn van externe factoren om te overleven, in plaats van op hun eigen kracht.
Lage rentevoeten spelen een cruciale rol in het in leven houden van zombibedrijven. Wanneer de rente laag is, wordt het gemakkelijker en goedkoper voor deze bedrijven om hun schulden te herfinancieren, waardoor ze in staat zijn om hun verplichtingen uit te stellen en te blijven opereren. Dit creëert een vicieuze cirkel, waarin bedrijven met zwakke fundamenten steeds afhankelijker worden van goedkoop geld. Het beleid van lage rentevoeten, dat bedoeld is om de economie te stimuleren, heeft dus onbedoelde negatieve gevolgen voor de efficiëntie en dynamiek van de markt.
| Schulden/EBITDA | Hoog (boven 4x) | Laag (onder 2x) |
| Rendement op eigen vermogen (ROE) | Laag (onder 5%) | Hoog (boven 10%) |
| Groei omzet | Stagnatie of daling | Continue groei |
| Investeringen in R&D | Minimaal | Aanzienlijk |
De tabel hierboven illustreert de belangrijkste financiële indicatoren die een zombibedrijf onderscheiden van een gezond bedrijf. Het is duidelijk dat zombibedrijven structureel zwakkere financiële prestaties laten zien.
De aanwezigheid van een groot aantal zombibedrijven heeft een aanzienlijke impact op de economie als geheel. Ten eerste remt het de productiviteitsgroei, omdat kapitaal en arbeid worden vastgehouden in bedrijven die niet in staat zijn om efficiënt te opereren. Ten tweede verstikt het concurrentie, omdat zombibedrijven vaak in staat zijn om te overleven ten koste van gezondere bedrijven die wel innovatief zijn en kunnen groeien. Ten derde creëert het een risico voor de financiële stabiliteit, omdat een plotselinge toename van faillissementen van zombibedrijven tot verliezen kan leiden voor banken en andere financiële instellingen. Het is een verstorende kracht die de natuurlijke selectie in de markt belemmert.
Een van de grootste problemen die door zombibedrijven worden veroorzaakt, is de verkeerde allocatie van kapitaal. Kapitaal dat anders zou kunnen worden gebruikt om nieuwe, innovatieve bedrijven te financieren, wordt vastgehouden in bedrijven die niet in staat zijn om waarde te creëren. Dit remt de economische groei en belemmert de ontwikkeling van nieuwe technologieën en industrieën. Het is een vorm van ‘kapitaalverspilling’ die de lange termijn vooruitzichten van de economie aantast.
Deze punten benadrukken de negatieve gevolgen van een groot aantal zombibedrijven voor de economie. Het is een situatie die aandacht en actie vereist.
Beleggen in zombibedrijven is uiterst riskant. De aandelen van deze bedrijven zijn vaak overgewaardeerd, omdat de markt nog steeds gelooft in een toekomstige opleving die waarschijnlijk nooit zal komen. Wanneer de markt zich realiseert dat deze bedrijven niet levensvatbaar zijn, kunnen de aandelenkoersen snel en dramatisch dalen. Beleggers kunnen aanzienlijke verliezen lijden als ze hun geld in deze bedrijven stoppen. Het is belangrijk om te onthouden dat een lage prijs niet altijd betekent dat een aandeel goedkoop is; het kan ook een teken zijn van fundamentele zwakte.
Het identificeren van zombibedrijven kan een uitdaging zijn, maar er zijn een aantal signalen waar beleggers op kunnen letten. Zoals eerder vermeld, hebben zombibedrijven doorgaans een hoge schuldenlast, lage winstmarges en weinig tot geen investeringen in innovatie. Daarnaast kunnen ze vaak worden aangetroffen in sectoren die structureel in verval zijn. Het is belangrijk om de financiële overzichten van een bedrijf zorgvuldig te analyseren en te kijken naar trends in de omzet, winstgevendheid en schulden. Het is ook raadzaam om te kijken naar de kwaliteit van het management en de concurrentiepositie van het bedrijf.
Deze stappen kunnen beleggers helpen om de risico's van investeringen in mogelijk zombibedrijven beter te begrijpen.
De toekomst van zombibedrijven is onzeker. Zolang de rentevoeten laag blijven en de economie zich blijft herstellen, zullen deze bedrijven waarschijnlijk kunnen blijven overleven. Echter, als de rentevoeten stijgen of de economie in een recessie belandt, zullen veel zombibedrijven failliet gaan. Dit kan leiden tot een correctie op de financiële markten en een afname van de economische groei. Het is cruciaal dat beleggers zich bewust zijn van deze risico's en hun portefeuilles dienovereenkomstig aanpassen.
De opkomst van zombibedrijven heeft ook implicaties voor de duurzaamheidstransitie. Bedrijven die niet in staat zijn om zich aan te passen aan een veranderende wereld, bijvoorbeeld door te investeren in groene technologieën of duurzame productieprocessen, zullen uiteindelijk achterop raken en ten onder gaan. Het is essentieel dat beleggers hun geld in bedrijven stoppen die zich inzetten voor duurzaamheid en die een positieve impact hebben op het milieu en de samenleving. Dit is niet alleen goed voor het klimaat, maar ook voor de lange termijn waardecreatie. Een proactieve houding ten opzichte van duurzaamheid is steeds meer een vereiste voor bedrijven die willen overleven en floreren in de toekomst.
Het idee van ‘zombillion’ bedrijven illustreert een fundamenteel probleem in de moderne economie: de neiging om falende ondernemingen kunstmatig in leven te houden. Dit remt de innovatie, verspilt kapitaal en creëert risico's voor beleggers. Het is van cruciaal belang dat beleggers zich bewust zijn van de kenmerken van deze bedrijven en hun portefeuilles dienovereenkomstig aanpassen. Het is ook belangrijk om te focussen op investeringen in duurzame bedrijven die een positieve impact hebben op de samenleving en het milieu. Dit is niet alleen een kwestie van ethiek, maar ook van economische verstandhouding.
De komende jaren zullen we waarschijnlijk een grotere correctie zien in de markt voor zombibedrijven, naarmate de economie zich aanpast aan de nieuwe realiteit van hogere rentevoeten en een grotere nadruk op duurzaamheid. Beleggers die proactief zijn en hun portefeuilles diversifiëren, zullen beter gepositioneerd zijn om deze transitie te overleven en te profiteren van de kansen die zich voordoen.
| Cookie | Duration | Description |
|---|---|---|
| cookielawinfo-checkbox-analytics | 11 months | This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Analytics". |
| cookielawinfo-checkbox-functional | 11 months | The cookie is set by GDPR cookie consent to record the user consent for the cookies in the category "Functional". |
| cookielawinfo-checkbox-necessary | 11 months | This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookies is used to store the user consent for the cookies in the category "Necessary". |
| cookielawinfo-checkbox-others | 11 months | This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Other. |
| cookielawinfo-checkbox-performance | 11 months | This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Performance". |
| viewed_cookie_policy | 11 months | The cookie is set by the GDPR Cookie Consent plugin and is used to store whether or not user has consented to the use of cookies. It does not store any personal data. |